Saygın bilim dergisi Science'ta yayımlanan yeni bir araştırma, küresel ısınmanın Pasifik Okyanusu'ndaki hava olayları üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne serdi. Bin yıllık iklim verilerini inceleyen uzmanlar, dünya genelinde aşırı hava olaylarına yol açan El Niño doğa olayının şiddetinin son 40 yılda çarpıcı biçimde arttığını tespit etti. Araştırma sonuçlarına göre, yakın dönemde yaşanan El Niño olayları, Sanayi Devrimi öncesindeki döneme kıyasla yüzde 36, 20. yüzyıl ortalamasına göre ise yüzde 16 daha güçlü gerçekleşiyor. Bu durum, iklim krizinin okyanus akıntıları ve küresel hava sirkülasyonu üzerindeki doğrudan etkisini bir kez daha kanıtlıyor.
Araştırmacılar, bu çarpıcı sonuçlara ulaşmak için El Niño'nun merkez üssü konumundaki Galápagos Adaları'nda yer alan canlı ve fosilleşmiş mercan iskeletlerini mercek altına aldı. Denizlerin adeta birer 'doğa arşivi' görevi gördüğünü belirten bilim insanları, mercanlardan elde edilen kimyasal verileri 12 gelişmiş iklim modeliyle harmanladı. Yapılan analizler, okyanus sıcaklıklarındaki bu olağan dışı artışın ve El Niño'nun güçlenmesinin doğal döngülerle açıklanamayacağını ortaya koydu. Özellikle 1982-1983 yıllarında yaşanan kırılma noktasından itibaren sistemin bin yıllık doğal dengesinden tamamen saptığı ve bu sapmanın arkasındaki en büyük etkenin insan kaynaklı küresel ısınma olduğu vurgulandı.
Sıcak ve soğuk hava fazları arasındaki dengesizliğin giderek derinleştiğine dikkat çeken uzmanlar, El Niño ile La Niña arasındaki geçişlerin genliğinin açıldığını belirtiyor. Okyanus yüzey sularındaki bu aşırı ısınma; dünya genelinde yıkıcı kuraklıklar, şiddetli sel felaketleri ve önlenemeyen fırtınalar gibi ekstrem hava koşullarını tetikliyor. Bilim insanları, yıkıcı El Niño dönemlerinin artık birer istisna olmaktan çıkıp küresel bir norm haline gelebileceği ve bunun insan toplulukları ile doğal ekosistemler üzerinde yıkıcı sosyo-ekonomik sonuçlar doğuracağı konusunda uyarıda bulunuyor.
Öte yandan, iklim tarihine ışık tutan bu değerli mercan resifleri de yükselen deniz sıcaklıkları nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmış durumda. Aşırı ısınma sebebiyle beyazlaşarak canlılığını yitiren mercanlar, geçmişe dair paha biçilemez iklim kayıtlarının da sonsuza dek kaybolmasına yol açıyor. Bilim dünyası, tıpkı eriyen buzullardan örnek kurtarmaya çalışan uzmanlar gibi, bu doğal arşivler tamamen yok olmadan önce okyanus derinliklerinden veri toplayabilmek için zamana karşı amansız bir yarış yürütüyor.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.